یک فتحی

کدام توزیع لینوکس برای من مناسب است؟

پنجشنبه, اسفند 6م, 1388 | اوپن سورس, نرم افزار, وبلاگ نویسی

یکی از مشکلات عمده کسانی که می‌خواهند به لینوکس مهاجرت کنند انتخاب یک توزیع مناسب است تا در بدو ورود، بتوانند از لینوکس استفاده کنند.

توزیع چیست؟
پروژه گنو/لینوکس از پیوستن ابزار سیستم عامل گنو و هسته لینوکس به وجود آمد. حالا فرض کنید شما بخواهید آن را نصب کنید. چکار باید بکنید؟ در حالت قدیم، باید یک متخصص کامل یونیکس باشید. باید هسته را بگیرید و کمپایل کنید. بعد یک دیسک را فرمت کنید و بوت سکتور را جوری تنظیم کنید که از این کرنل بوت شود. بعد دستورات (برنامه‌های) دیگر را روی آن کپی کنید و تمام وابستگی‌ها را هم رعایت کنید… اگر فکر می‌کنید سخت نیست، باید بگویم که یا واقعا حرفه‌ای هستید یا متوجه اصل جریان نشده‌اید :)‌ این روند از نظر من غیرممکن است  :)
وقتی جادی بعد از این که این همه عمر خودش را روی لینوکس و یونیکس گذاشته است این جوری می‌گوید، کسی که لینوکس کار نکرده است چی بگوید؟ :)  بعضی‌ها که دیدند این روند خیلی سخت است یک توزیع نوشتند.
بوسیله توزیع شما از شر این همه کار سخت خلاص می‌شوید و یک سیستم عامل ( که یک رابط بین سخت‌افزار و نرم‌افزارتان باید باشد ) نصب می‌کنید. آن هم به چه راحتی.
فرق توزیع‌ها در بسته‌ها و هدف‌هایی است که تشکیل دهنده یک دیسترو ( توزیع است ) و کار کردن با لینوکس را برای شما ساده‌تر و دلچسب‌تر می‌کند.

اما در میان حرفه‌ای‌ها هم چنین دغدغه‌ای وجود دارد زیرا آنها می‌دانند دنیای لینوکس، دنیایی بسیار کارا و گسترده است و می‌توان همیشه به یافتن چیزهای ارزشمند امیدوار بود.
اما اینها تنها کسانی نیستند که به دنبال یافتن یک توزیع ( Distribution ) لینوکسی هستند. شاید برای شما جالب باشد یک نگاهی به این صفحه از DistroWatch بزنید تا با 650 توزیع مختلف از میان توزیع‌های لینوکس آشنا شوید!
البته شما می‌توانید با استفاده از List of Linux distributions هم به دنبال توزیع مناسب خودتان بگردید. یک ابزار خوب برای پیدا کردن نسخه مناسب شما هم اینجاست.  اما …
اما امروز می‌توانید با استفاده از چیزهایی که از این نوشته می‌آموزید ( به خاطرش از آمیت آگاروال ممنونیم )  به دنبال توزیع مناسب خودتان بگردید. راه بهتری نیست؟ :)

اگر بخواهید، می‌توانید از زبان لینوکس‌کارها بخوانید که چرا باید به لینوکس مهاجرت کنیم.

• فقط دنبال یک توزیع مناسب می‌گردم برای تست کردن لینوکس
  برای این دسته از کاربران توصیه ما استفاده از توزیع‌هایی است که به Live CD distributionها معروف هستند. این دسته از توزیع‌ها بدون اینکه احتیاج به نصب هیچ برنامه‌ای روی سیستم داشته باشند اجرا می‌شوند و شما چشمتان به جمال بی‌مثالشان روشن می‌شود.
  توی این نسخه‌ها شما می‌توانید بعضی نرم‌افزارها را اجرا کنید و مثلا یک فایل متنی را ویرایش کنید ولی باید پیه سرعت پایین‌تر این نسخه‌ها را نسبت به نسخه‌هایی که روی سیستم‌تان نصب می‌شوند به تنتان بمالید.
  خوبی این نسخه‌ها این است که شما می‌توانید با استفاده USB درایوها و CD‌ها بدون اینکه کاری انجام بدهید لینوکس را ببینید و بعد هم اگر نخواستید CD مربوطه را به فاصله دوری پرتاب بفرمائید و بدون دردسر به تبادل احساسات با ویندوزتان بپردازید.
  یک توزیع بسیار مناسب برای این دسته از توزیع‌ها Knoppix است.

اما اگر از سرعت پایین این نسخه‌ها ناراضی هستید می‌توانید از غولی به نام Wubi استفاده کنید. Wubi به شما کمک می‌کند بدون درد و خونریزی یک دیسترو اوبونتو لینوکس روی سیستم‌تان نصب کنید.
چرا Wubi؟ چون به شما اجازه می‌دهد اوبونتو را مانند یک نرم‌افزار ویندوزی نصب و آنیستال کنید. چرا اوبونتو؟ چون تعداد کاربران بالایی دارد که می‌توانند به شما کمک کنند. توی یک دوره منظم 6 ماهه هم یک نسخه ارائه می‌کند و زیاد چشم‌انتظارتان نمی‌گذارد. کلا توزیع بدون دردسری است که به درد شروع کار می‌خورد.

• منی که یک تازه‌کار هستم توی لینوکس چی کار کنم؟
  اگر سوال شما هم این است به شما توصیه می‌کنم حتما یک نگاهی به Linux Mint بندازید. مینت از آن جهت به درد آماتورها می‌خورد که یک سیستم نصب راحت و بدون دردسر دارد و جان می‌دهد برای سر و کله زدن و خرابکاری کردن برای مهارت پیدا کردن در لینوکس.
  مینت یک توزیع بر پایه اوبونتو است و اوبونتو یک توزیع بر پایه دبیان که یک توزیع سنگین برای شروع کار است. بهتر است با مینت شروع کنید که عمده ابزارهای اوبونتو و دبیان را در محیطی ساده‌تر در اختیار داشته باشید.
  یک خوبی دیگر مینت هم این است که با کلی نرم‌افزار همراه است که نیازهای اولیه شما را کاملا برطرف می‌کند و شما را همان اول کار اسیر پیدا کردن نرم‌افزار نمی‌کند.
  mint4win یکی از ابزارهای مینت است که به شما اجازه می‌دهد به سادگی یک مینت روی ویندوزتان داشته باشید و خیالتان را راحت می‌کند که شما می‌توانید با استفاده از Add/Remove applications ویندوز مینت را از روی سیستم پاک کنید. بالاخره شاید نیاز شد از توزیع‌های سنگین‌تری استفاده کنید :)

اما اگر فکر می‌کنید دیگر برای این عزیزان چیزی نیست، باید عرض کنم Ubuntu هم هست که دیگر اسم و رسم وحشتناکی در دنیای لینوکس برای خود دست و پا کرده است. شما می‌توانید اوبونتو را از سایت این شرکت سفارش بدهید تا دی‌وی‌دی نصب آن در هر جای جهان که باشید به صورت رایگان برای شما ارسال بشود.
اما مثال مفت باشد کوفت باشد را فراموش کنید. این یکی در عین مفت بودن واقعا ارزشمند است چون با آپدیت منظم و پشتیبانی قوی، خیال شما را راحت می‌کند که جایی گیر نمی‌کنید. کلی نرم‌افزار عالی هم برای آن نوشته شده است که شما را به شک می‌اندازد که شاید برای خالی کردن آب استخر هم توانستید از اوبونتو استفاده کنید :)

• دنبال یک سیستم عامل خوب برای کامپیوتر قدیمیم هستم. لینوکس چیزی دارد؟
  خوب جایی آمده‌اید. درست است که سیستم‌‌های دسکتاپ این روزها بسیار ارزان و قوی‌ شده‌اند ولی هنوز هم کامپیوترهای ضعیف بسیاری در سطح جهان است که حتی نمی‌توانند یک ویندوز 98 ساده را به خوبی اجرا کنند. برای این جور کامپیوترها یک سیستم عامل، بلکه می‌توانید یک سیستم عامل عالی پیدا کنید.

Puppy Linux یک توزیع لایو است که باید با CD اجرایش کنید ولی برای کامپیوترهای قدیمی بسیار عالی است چون به شما اجازه می‌دهد روی کامپیوتری با RAM پایین‌تر از 64 هم یک سیستم‌عامل خوب داشته باشید. فقط چیزی که باید مدنظر قرار دهید این است که پاپی لینوکس روی رم اجرا می‌شود و حتما باید حواستان باشد که قبل از خاموش کردن کامپیوتر، اطلاعات مدنظرتان ذخیره شده باشد.
Xubuntu یکی از شاخه‌های اوبونتو است که از میز کار xfce استفاده می‌کند که از میزکار Gnome کمتر انرژی و امکانات مصرف می‌کند. هر سال، دو بار، بعد از به روز شدن اوبونتو، شاهد به روز شدن زوبونتو هم هستیم.
antiX توزیعی است که به درد شما می‌خورد، اگر سیستم‌تان زورش به ویندوز 98 هم نمی‌رسد. کامپیوترهای نسل پنتیوم 2 می‌توانند به خوبی از این سیستم‌عامل استفاده کنند. موارد بیشتری در دنیای لینوکس هست که می‌توانند کامپیوترهای قدیمی شما را جان تازه‌ای ببخشند که سه دیسترو بالا، جز‌‌ء دسته مشهورهای این رده محسوب می‌شوند.

• برای کارهایم به لینوکس نیاز دارم. مثلا برای سرور چی پیشنهاد می‌کنی؟
  اگر کار سروری سنگین دارید که اصلا سراغ ویندوز نروید. قدرت بلامنازع در این زمینه در دستان سرورهای لینوکسی است. Redhat Enterprise Linux و SUSE Linux Enterprise Desktop دو توزیع بسیار قدرتمند لینوکس هستند که می‌توانند به شما در زمینه‌های کاریتان کمک فوق‌العاده‌ای بکنند. Redhat این روزها مهمان بسیاری از سرورهای قدرتمند جهان است و می‌توان آن را ستاره سیستم‌ عامل‌های دنیای تجارت نامید.

بسته‌های امنیتی این توزیع‌ها، به همراه بسته‌های بسیار عالی نرم‌افزاری قدرتی بسیار بالا به این سیستم‌ها بخشیده‌ است.

• یک Netbook خریدم و دنبال یک توزیع مناسب لینوکس هستم.
  Netbook یک چیزی شبیه نوت‌بوک‌های معمولی است با این تفاوت که صفحه نمایش کوچکتری دارند و کمی از لحاظ سخت‌افزاری ضعیف‌تر هستند. در عوض ارزان هستند و به علت وزن کم و ابعاد کوچکتر برای کسانی که زیاد لپتاپ این ور و آن ور می‌برند مناسب هستند.

اگر از پردازنده‌های Atom که از محصولات شرکت اینتل ( Intel ) است استفاده می‌کنید می‌توانید نگاهی به توزیع قدرتمند Ubuntu Netbook بیاندازید. البته شما می‌توانید یک اوبونتوی معمولی هم نصب کنید اما اوبونتو نت‌بوک بسیار برای نت‌بوک‌ها بهینه سازی شده است و می‌توانید با خیال راحت از یک توزیع قوی در این رده استفاده کنید و از هماهنگی آن با نت‌بوکتان مطمئن باشید.
Jolicloud یک توزیع بسیار ارزشمند برای سیستم‌هایی است که قدرت زیادی ندارند از Ram یا هارد خوبی برخوردار نیستند. نصب این سیستم‌عامل بسیار ساده است و چون بر پایه اوبونتو است بسیاری از نیازهای شما را برطرف می‌کند.
Moblin یک پروژه از اینتل است تحت نام Linux Foundation عمل می‌کند و قرار است کلی دنیا را به کام نت‌بوک‌بازها بکند. موبلین به نوعی برادر Maemo است و فکر می‌کنم چیز خوبی در بیاید اما فعلا پیشنهادش نمی‌کنم چون هنوز کار دارد به اوبونتو نت‌بوک برسد.

• یک حرفه‌ای لینوکس هستم. می‌توانی به من هم پیشنهادی بدهی؟
  من؟ چنین جسارتی نمی‌کنم :) در عوض از شما خواهش می‌کنم اگر اشکالی در این مقاله می‌بینید گوشزد بفرمائید. اما برای این که کسانی که زیاد اطلاعاتی از دنیای توزیع‌های حرفه‌ای لینوکس ندارند دو توزیع عالی لینوکس را معرفی کنم.

Arch Linux یک توزیع فوق‌العاده عالی برای حرفه‌ای‌های لینوکس است که به شما اجازه می‌دهد از اولین گام نصب، روی عملیات نصب سیستم‌عامل‌شان کار کنند و آن را برای خودشان بهینه کنند. آن طور که من اطلاع دارم آرچ لینوکس یک رابط گرافیکی برای عملیات نصب را به صورت پیش‌فرض در اختیار ندارد.
زمانی که برای اولین‌بار نصب آن به پایان می‌رسد شما به جای یک صفحه ورود یا یک صفحه حساب کاربری، یک صفحه پر از تنظیمات پیشرفته می‌بینید که به شما کمک می‌کند هر سوراخ سنبه‌ای که دلتان می‌خواهد را برای خودتان شخصی سازی کنید.
این صفحه به شما اجازه می‌دهد کامپیوترتان را تا بالاترین سطحی که بتواند شما را راضی کند شخصی‌سازی کنید و سیستم‌عاملی مناسب حال خودتان داشته باشید.

Slackware دیگر توزیعی است که در این پست لایق تکریم است. در تقابل با آرچ لینوکس، اسلکویر بسته‌های پایدارتری را به همراه دارد و برای همین توزیعی محافظه‌کارانه و بسیار پایدار است.
البته آرچ لینوکس هم بسته‌هایی بسیار کاربردی برای حفظ پایداری سیستم به همراه دارد که از آرچ سیستمی فوق‌پایدار ساخته است. اما سرعت و پایداری اسلکویر مسلما هر حریفی را به چالش می‌کشد.
Slackware قدیمی‌ترین توزیع لینوکس است. درباره موفق‌ترینش نمی‌توان با قدرت پاسخ داد اما می‌توان او را دارای عظمتی خارق‌العاده نامید.

شخصا به توزیع دیگری برای شروع بسیار علاقه‌مند هستم. اما فعلا باید اعتراف کنیم که اوبونتو یک توزیع خارق‌العاده در اکثر زمینه‌هاست. اما با این حال اگر مشترک این وبلاگ باشید به زودی درباره توزیع دیگری، مفصل‌تر در خدمت شما خواهیم بود. همراه باشید :)

+ چرا به لینوکس مهاجرت کنیم؟ { از زبان لینوکس کارها }

Tags: اوبونتو, توزیع, سیستم عامل, لینوکس